Annem, beyaz hatmiyi kurutur, kışın öksürük olunca ıhlamurla birlikte kaynatarak bize içirirdi. üstadımız Faik Yaltırık, hatmiyi, "Yuvarlak tepeli , 2-3 metreye kadar boylanabilen, yazın yeşil bir çalı" diye tarif ediyor Hatmi bazen park ve bahçelerde,4-5 metreye kadar boy yapabilen küçük bir ağaçtır. Beş taç yapraklı, geniş çan ya da huni biçiminde, 6-8 santim çapındaki çiçekleri beyaz, pembe, eflatun veya kırmızı renktedir. çiçek açma zamanı Temmuz-Eylül aylarıdır.. üretilmesi, yaz sonu dipten topuklu sürgünlerin kayırtmak suretiyle alınarak kumda köklendirilmesiyle olur. Güneşli yerleri sever. Vatanının çin ve Hindistan olduğu kabul edilir.hatmiden başka bir de gül hatmi vardır. Bu odunsu bir bitkidir. Bulunduğu yerde ilkbaharda çıkar, yazın 1-1.5 metreye kadar boylanır. Sonbaharda kuruyan gül hatmi kış aylarında yok olur gider, fakat ilkbaharda yeniden filizlenir. çalı hatmi gibi çok güzel çiçekler açar. İstanbul E-5 karayolunun iki yanında kendiliğinden yetişen renk renk gül hatmileri yaz boyunda görebilirsiniz. Bazı meraklılar, bahçelerine gül hatmi dikerler. Bahçenin toprağı iyi ise ve yeteri kadar sulanırsa 2 metreye kadar boylanan gül hatmi , ilkbahardan yaz sonuna kadar sizi çiçeksiz bırakmaz.
öksürüğe iyi gelir
Gül hatmi değil ama çalı (küçük ağaçcık) hatminin beyaz çiçeği öksürüğe iyi gelir. annem yaz aylarında topladığı beyaz hatmi çiçeklerini kurutup saklardı. Biz çocuklar kış aylarında öksürük olunca annemin beyaz hatmi ile karıştırarak kaynattığı ıhlamur çayını içer şifa bulurduk.
Biraz aranırsanız komşunuzun bahçesinde veya bir parkta mutlaka bir beyaz hatmi bulursunuz. Hatmi çiçekleri kuruyup dökülmek üzere. Haydi! Geç kalmadan biraz beyaz hatmi çiçeği bulup kurutun. Kışın ıhlamurla karıştırarak kayanatıp için.
Ihlamur ulu ağaçtır
çiçeği demlenerek çay gibi içilen bitkilerin başında ıhlamur gelir. "Ağaçlar" adındaki kitabı Tema yayınları arasında çıkan Tuğrul Mataracı, 3 çeşit ıhlamurdan söz ediyor. Gümüşi Ihlamur, Büyük Yapraklı Ihlamur ve Kafkas Ihlamuru.. ülkemizde özellikle marmara bölgesinde bazı yörelerdeki ormanlarda çok bol ıhlamur ağacı vardır. Bunların çiçekleri toplanarak eczanelerde, aktarlarda satılır. Ihlamur çiçeği tıpta ter ve idrar idrar verici, göğüs yumuşatıcı ve balgam söktürücü olarak kullanılır. Ihlamur odunu kıymetli bir ağaçtır. Gövde kabuğundan rafya dediğimiz şeritler elde edilir, ip ve urgan örülür. Arılar ıhlamur çiçeğini çok sever. Ihlamur balı, piyasada diğer ballardan daha pahalı satılır.
Mevsiminde çiçek açtığı zaman etrafı mis gibi kokutur. çiçek açmış bir ıhlamur ağacının altında kahvaltı yapmanın keyfine doyum olmaz.
Dikkat edin, ıhlamur ulu bir ağaçtır. 30-35 hatta 40 metreye kadar boylanır. Bu nedenle küçük apartman bahçelerine dikilmez.