Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde 16 yıl İstanbul’da yaşayan ve kentte bir çok yapıya imza atan İtalyan Mimar D’Aronco, İtalya’dan getirilen çizimleri ve kitaplığından eserlerle kente geri döndü. Suna ve İnan Kıraç Vakfı İstanbul Araştırma Enstitüsü’nde 15 Kasım’a kadar gezilebilecek serginin küratörlüğünü, İtalyan profesör  Diana Barillari üstlendi.

Suna ve İnan Kıraç Vakfı İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, ilk sergisini, 20’nci yüzyıl başında İstanbul’a damgasını vurmuş İtalyan Mimar Raimondo D’Aronco’nun özgün çizim, karakalem ve suluboya çalışmaları ile kitaplığından oluşturulan eserleriyle açtı.

Raimondo D’Aronco 1857 yılında, inşaat şirketi sahibi ve müteahit Girolamo D’Aronco ile Santa Venturini’nin yedi çocuğunun ilki olarak dünyaya geldi. Babasının şirketinde çalışan, Venedik Akademisi’nde dekorasyon ve mimarlık dersleri alan D’Aranco, çeşitli yarışmalarda dereceler kazandı ve ders verdi.

SERGİ İÇİN GELDİ DEPREMLE KALDI

İtalyan hükümetinin verdiği görevle, Osmanlı Ulusal Sergisi’nin tasarımını yapmak üzere İstanbul’a geldi. 10 Temmuz 1894’de şehri yerle bir eden şiddetli deprem serginin sonu ve Osmanlı hükümetinden alacağı sayısız siparişin başlangıcı demek oldu. D’Aronco, yerinde incelemeler yapmak ve hasar görmüş kamu binalarının restorasyonu için çeşitli hükümet komisyonlarına üye atandı.

KAPALIÇARŞI VE AYASOFYA’YA ELİ DEĞDİ

Bu arada, sultanın özel ikametgáhı olan Yıldız Sarayı’ndaki bazı binaların yeniden yapılandırılması üzerine çalıştı. İstanbul’un iki önemli anıtını, Kapalıçarşı’yla Ayasofya Bazilikası’nı restore etti. Ziraat, Orman ve Maadin Nezareti ile dört yıllık bir anlaşma imzalayan D’Aranco, Bizans ve Osmanlı figüratif kültürüne yönelik bir ifade dilini somutlaştırdı. İstanbul’da 16 yıl yaşadı.

Yirminci yüzyılın başlarında gerçekleştirdiği Botter Evi gibi projelerde Fransız-Belçikalı Art Nouveau’nun etkisi fark edildi. Ancak referans noktası, Viyana’ydı. Beşiktaş’taki Şeyh Zafir Külliyesi, Karaköy Mescidi, Türklerin sipariş ettiği yalılar ve Tarabya’daki İtalyan Büyükelçiliği, Iglesias’taki Sardinyalı Madenciler Birliği Binası gibi yapıtlarında, Osmanlı mimarisinin yaşam gücü ile Orta Avrupa Sezession sanatının tutumları özgün bir biçim içinde birbiriyle bütünleştirdi.

KİTAPLARINI DÖNDÜ

İtalya’ya dönen D’Aronco mimari eğitim vermeye başladı. Emeklilik süresi      1929’a kadar uzatılınca, Napoli’de yeni açılan Mimarlık Yüksekokulu’na müdür olarak atandı. Öğretim üyeliği dönemi sona erince, yıllardır çektiği bademcik iltihabına iyi gelecek bir iklim arayışı içinde Sanremo’ya taşındı ve 3 Mayıs 1932’de öldü. Vasiyetname yoluyla, kitaplarını Şehir Kütüphanesi’ne verilmek üzere Udine Belediyesi’ne, çizimlerinin bir kısmını kardeşi Quinto’ya, bir kısmını da kızı Rita’ya bıraktı.

Tepebaşı’ndaki İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’ndeki sergideki eserlerin tamamı İtalya’dan getirildi. Pera Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul İtalyan Kültür Merkezi, İtalya İstanbul Başkonsolosluğu, Friuli Venezia Giulia Özerk Bölgesi ve Udine Belediyesi’nin katkılarıyla düzenlenen sergi, 15 Kasım’a kadar sürecek.  Serginin küratörü İtalyan profesör Diana Barillari.

Rustico: Doğu ile batıyı birleştirdi

Serginin açılışında konuşan İtalya Başkonsolosu Massimo Rustico, şunları söyledi: "D’aronco, Osmanlı mimarisini doğu mimarisi ile başarı ile birleştirme fırsatı bulmuş. Onun çalışmalarındaki ana kriteri, karşılaştırma ve sentezdir. İstanbul’un kozmopolit yapısından etkilenmiştir ve burada farklı kültürlerin birleştiğine inanmıştır"

kaynak:hürriyet