Türk tekstilcileri, binaların zeminlerini ve istinat duvarlarını depreme dayanıklı hale getirmek için şimdi, sentetik kumaş üretimine başladı. Geosentetik adı verilen bu malzeme sayesinde, yumuşak zeminler depreme karşı dayanıklı hale getirilirken, kazıklı temele gerek kalmadığı için maliyet de yüzde 50 oranında ucuzluyor. Boğaziçi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölüm Başkanı Erol Güler, "Tekstil sektöründe Çin’in elde ettiği rekabet gücünü şimdi Türk tekstilcileri geotekstilde sağlayacak" diyor.

Deprem korkusunun gün geçtikçe büyüdüğü İstanbul’da sadece İstanbullular değil, İstanbulluların yaşadığı binaların zeminleri ve istinat duvarları da ’sentetik’ kumaşla giydirilmeye başladı. Gelişen teknolojiyle birlikte yumuşak ve killi zeminleri sertleştirerek depreme dayanıklı hale getiren bu geosentetik malzemeler, inşaatta temel maliyetlerinin yüzde 50’ye varan oranlarda düşmesini sağlıyor. İstimlak duvarlarında betonermenin alternatifi olarak kullanılabilen geosentetikler ayrıca asfalt güçlendirme, yangın göleti oluşturma, çöplükleri yaşam alanına dönüştürme gibi bir çok işlevi de yerine getirebiliyor

KAYALIK ALAN BULUNAMIYOR

Özel polimerden yapılmış bir ürün olan geosentetik günlük hayatta kullanılan en önemli malzemelerinden biri haline geldi. Bu malzemeler, depreme karşı da önemli bir önlem olma özelliği taşıyor. Hızla büyüyen İstanbul’da arsa bulmak konusunda zorluk çeken firmaların inşaat alanı olarak sadece kayalık zeminleri kullanamaması da depremin riskinin artmasına yol açıyor. Ancak geosentetikler toptakta gofrete benzer bir yapı oluşturarak bu riskin düşmesini sağlayabiliyor.

Bir kat geosentetik malzeme üzerine 15-20 santimetre sıkıştırılmış toprak, üzerine bir kat daha geosentetik malzeme ve yine sıkıştırılmış toprak atılarak oluşturulan zemin, toprağın killi ve yumuşak yapısından arınmasını sağlıyor. Bu yolla 1.5 buçuk metre yüksekliğinde zemin oluşturulduğu taktirde arazi yapısından dolayı kazıklı temel yapma ihtiyacı da ortadan kalkıyor.

ÖZellikle yeni konut projelerinde estetik kaygıların artmasıyla ön plana çıkan Geo sentetik malzemelerin istinat duvarlarında kullanımları da hızla artıyor. Bu yolla gelişen şehirlerde genişletilen yollar, bağlantılar için doldurulan zeminler ve daha pek çok konuda zorunlu olarak inşa edilen istinat duvarları beton görüntüsü yaratmıyor. Tekstille inşaa edilen bu duvarlar bohçalama yöntemiyle örülüyor. Bu yönteme göre çuvallara doldurulan sıkıştırılmış toprak önce duvar örer gibi sıralanıyor. Ardından da hizalanan çuvalların üzeri özel bir tekstil olan geosentetik ile kaplanıyor. Böylece üst sınırı olmayan, istenilen yükseklikte bir duvar örmek de mümkün oluyor. İstanbul’un bağlantı yollarında 24 metreye kadar örnekleri görülebilen geoduvarlar son zamanlarda özellikle belediyelerin başvurdukları bir istinat duvarı modelini oluşturuyor. İnşaat süresini yarıya indiren bu duvarlar bütçeyi de bir anda dörtte bire kadar düşürebiliyor.

DUVARIN ÖMRÜ 3 KAT UZUYOR

Betonarme ve geoduvar metodlarıyla yapılmış istinat duvarlarının karşılaştırıldığında, zamana karşı dayanıklılıkta önemli bir fark oluşttuğunu söyleyen Boğaziçi Üniversitesi İnşaat Fakültesi Bölüm Başkanı Prof Dr Erol Güler, "Tam anlamıyla iyi yapılmış betonarme istinat duvarları maksimum 40 yıl dayanabilirken, geosentetik ile yapılan geoduvarların ömrü 120 yıla kadar çıkıyor. Yağışlar sonrasında ardında biriken suyun basıncı, betonarme duvarın gücünü her geçen gün azaltabiliyor. Ayrıca betonarme duvarın içerisindeki demir, suyla temas ederek korozyona uğruyor. Betonarme duvarın ana damarı olan demirin ömrünün korozyonla bitmesi, istinat duvarının arkasında biriken suyun da etkisiyle yıkılmasına yol açıyor. Geoduvarda ise yıkım sözkonusu olmuyor. Esneyebilen ve geçirgen bir madde olan tekstil duvarın mücadele etmesi gereken basınç faktrünü de ortada kaldırıyor" dedi.

Geosentetikçiler bugün ve yarın İkinci Ulusal Geosentetik Konferansı için Boğaziçi Üniversitesi'nde biraraya gelecek.

Asfaltta maliyet onda bire düşüyor

Her iki yılda bir bozularak yenilenmesi gereken asfalt yolların ömrnün altına döşenen  bir kat "asfalt güçlendirme geosentetiği" ile 5 katına çıkarabildiğini söyleyen Prof. Dr Erol Güler, "Asfaltın kaplanma aşamasında maliyeti yüzde 10 oranında artıra uygulamanın dönüşümü göz önüne alındığında maliyet 10’da 1’e düşüyor" dedi.

Çöplükler golf sahası oluyor

Çevre konusunda bir türlü plalanamayan çöplüklerin geosentetikle üzerinde golf oynanabilen, çocuk bahçesi veya park olarak kullanılabilen alanlara dönüşebileceğine söyleyen Prof Güler, "Çöplük oluşturulurken, döşenen 5-6 farklı geosentetiğin ayrı ayrı işlevleri var. Çöp özsuyunun izole edilmesinden gazların çıkışına, üzerinin örtülüp kullanılabilir alanlar yaratılmasına kadar hep geosentetik kullanılıyor" dedi.

Türk tekstilcileri geosentetikle büyüyecek

Türkiye’de ilk kez 1970’li yıllarda uygulanan geosentetik Amerika’da deprem bölgesi olarak bilinen Kaliforniya ve Los Angeles’ta geoduvar uygulamalarında kullanılıyor. Kullanıldığı her amaç için farklı bir dokuma gerektiren geosentetik malzeme son 3 yıldır Türkiye’de de üretiliyor. Boğaziçi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği bölüm Başkanı Erol Güler, "Bu üretimin çoğunu da asfalt güçlendirme geosentetiği oluşturuyor. Tekstil sektöründe Çin’in elde ettiği rekabet gücünü şimdi Türk tekstilcileri geotekstilde sağlayacak" diyor.

kaynak:hürriyet