Türkiye'deki 40'tan fazla etnik grubun fotoğrafının bulunduğu “Ebru” başlıklı sergi Binbirdirek Sarnıcı'nda ziyaretçileri bekliyor.
Türkiye'nin kültürel çeşitliliğini yansıtan Ebru Projesi, Binbirdirek Sarnıcı'nda İstanbullularla buluşuyor. Proje, Attila Durak'ın 2001-2006 yılları arasında Türkiye'yi karış karış gezerek, 40'tan fazla etnik grubun günümüzdeki durumlarını fotoğraflamasına dayanıyor. Bu fotoğrafların 173 tanesi 09 Temmuz'a kadar 1001 Direk Sarnıcı'nda sergilenirken, 320 fotoğraf da, kültürel çeşitliliğimizi alışılmışın dışında bir Türkiye öyküsüyle anlatan Ebru kitabında yayınlandı.

Kars'ta Almanlar Yaşarmış
Projenin ortaya çıkma sebeplerinden birinin çocukluğundan beri çok kültürlü bir coğrafyada yaşaması olduğunu söyleyen Atilla Durak, “ben bu toprakları çok seviyorum, insanları çok seviyorum ve çok merak ediyorum. Türkiye'de farklı olmanın nasıl olduğunu, farklılıkları yaşayan insanları hep merak ettim. Bu merak beni yollara düşürdü.” diyor. Türkiye'nin bir mozaik olmadığını, etnik gurupların, kültürlerin aralarında harç bulunmadığını ifade eden Durak, bu nedenle projenin adını esnek ve geçişken olan Ebru'dan aldıklarını, ebrudaki renkler gibi Türkiye'deki kültürlerin birbirine karıştığını anlatıyor: “Türkiye'deki her renk birbirinden almış, vermiş, melezleşmiş. Sarı orada, kırmızı burada değil. Hiçbir etnik gurubun geleneği göreneği kendi başına kalmamış.” Türkiye'nin her yerine giden, kapısı kendisine açılan evlerde yatan, su bulunca yıkanan, yatak bulamayınca arabasında uyuyan, her evde bereketi cömertliğinden gelen sofralarda, ev halkının yemeklerini paylaşan Durak, düğünlere, cenazelere, dini törenlere ve göçlere şahitlik etmiş. Bu esnada ilginç süprizler de yaşamış. Mesela Kars'ta Almanlarla karşılaşmış. Kars Rusların elindeyken tarımı geliştirmek için Türkiye'ye yerleştirilen Alman çiftçiler, bugün sayıları çok azalsa da etnik bir grup olarak varlıklarını sürdürüyormuş.

O fotoğrafı çekemedim
Atilla Durak, Lazları ve atmacalarını fotoğraflayabilmek için çok uğraşmış: “Karadeniz'e gittiğimde atmaca göç mevsimi değildi. Yani atmacalar salınmıştı. Ama salmayanlar vardı biliyorum. Yaklaşık 3 ay atmaca aradım, bulmadım. Bir gün 4 tane lazı omuzunda atmacalarıyla, okey oynarken gördüm. Ama makinem yanımda değildi, o fotoğrafı çekemedim.”

Tek renk, hiç kimselik demektir
Projenin düşünsel ayağını oluşturmak amacıyla hazırlanan ve düşünür John Berger'in önsözü ile sunulan Ebru kitabında, aralarında Sezen Aksu, Ara Güler, Elif Şafak, İshak Alaton, Nebahat Akkoç ve Murat Belge'nin de bulunduğu 24 yazar ve düşünürün metinleri bulunuyor. Kendi dallarında bu konuya mesai harcayan isimleri seçtiklerini, bu isimlerin de proje içinde yer almak istediklerini söylüyor Durak. Sezen Aksu kitaptaki yazısında “Sadece tek bir renk ne kadar yaşatabilir zenginliği, çeşitliliği ve onun nimetlerini? Bu tek renk ve aynılık, kimlik kazandırmak bir yana dursun, “hiç kimselik” vermekten başka ne işe yarayabilir? İşte bu nedenle Türkiye, kimliğini tanımlarken renklerine muhtaçtır.” derken Tosun Terzioğlu zenginliği şöyle anlatmış: “Öyle bir toprak parçasına uçaktan bakar gibi uzaktan, üstünkörü bakıldığında fakir görülebiliriz. Oysa bu kadar çeşitli kaynaktan beslenen kültürümüzle, aslında biz farklılıklarımızla zenginiz.” Metis Yayınları'ndan çıkan kitapta, ayrıca Kalan Müzik tarafından derlenen 21 parçalık bir CD de yer alıyor.

kaynak:arkitera