17 bin 840 kişinin öldüğü Marmara depreminde suçluların cezalandırılması için binlerce dava açıldı. Ancak sadece Veli Göçer'le birlikte 9 mimar ve müteahhit için hapis kararı çıktı. Diğer davalar ise 17 Şubat'a kadar karar çıkmazsa zaman aşımından düşecek.
Marmara'yı sarsan 17 Ağustos 1999 depreminden sonra, yakınlarını çürük binalara kurban veren binlerce kişi müteahitler, mimar ve mühendisler hakkında dava açtı. Ama açılan soruşturmaların çoğu, Yargıtay'ın suç tarihini, 'binanın inşa edildiği tarih'olarak belirlemesi üzerine 'takipsizlik'le sonuçlandı.
Daha sonra Yargıtay'ın 'binaların yıkıldığı tarih suç tarihidir'görüşünü kabul etmesi üzerine ise bazı davalar yeniden açıldı. Ama bu kez de yargının karşısına 'zaman aşımı'tehlikesi çıktı. Şu anda görülen tüm deprem davaları, eğer 17 Şubat'a kadar bir karara bağlanmazsa 7.5 yıllık zaman aşımı gereği düşecek.
YARGI YOLU ÇİLE DOLU
Öte yandan binaların fenni sorumlusu mimar ve müteahitlerin yargılanmasında yaşanan karmaşa da sorunu büyüttü. Davalar ilk açıldığında müteahitler 555. maddeye göre 'meslekte ve zanaatta acemilik'ten 10 yıla kadar hapis cezasıyla yargılandı. Hatta bu maddeye dayanarak Yalova'da açılan iki dava sonuçlandı.
20 kişiye mezar olan Pelit Apartmanı'nın müteahhidi 4 yıl, 23 kişinin öldüğü Merve Apartmanı'nın müteahhiti de 5 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Ancak sonuçlanan bu ilk deprem davaları da Yargıtay 5. Ceza Dairesi tarafından Ağır Ceza Mahkemeleri'nde değil Asliye Hukuk Mahkemeleri'nce açıldığı için bozuldu.
Bu durumda suçun niteliği de değişti. Deprem sanıkları, Türk Ceza Kanunu'nun 455. maddesi yerine 383. maddesinden yargılanmaya başlandı. 455. maddeye göre 10 yıl hapis cezasıyla yargılanan sanıklar; 383. maddeye göre ise azami 5 yıl hapis cezasıyla yargılandı.
SON GÜN 17 ŞUBAT
Kocaeli Barosu Başkanı Ersayın Işık, Türk Ceza Kanunu'nun 383'üncü eski maddesine göre 5 yıl hapis cezası öngörülen davaların zaman aşımının 7.5 yılla sınırlı olduğunu, depremin ardından geçen 7.5 yıllık sürenin de 17 Şubat'ta dolacağını belirtti. Işık, daha önce bu davalarla ilgili 4616 sayılı erteleme yasası bulunduğunu, bu yasa kapsamında ertelenip ortadan kaldırıldığını belirterek şunları söyledi:
"Ama daha sonra Gölcük'te takipsizlik kararı verilen 100 dava, müfettiş incelemesi sonucu yeniden açıldı. Yargıtay daha önce binanın yapım tarihini zaman aşımı bakımından değerlendiriyordu. Daha sonra görüş değiştirdi. Binanın yıkım tarihini suç tarihi olarak kabul etti. Yargılama ağır ceza mahkemelerinde başladı. Ve Türk Ceza Kanunu'nun 383/2 maddesi gereğince suçlu sayılan mühendis ve müteahhitler ceza aldı. Şu anda yaklaşık 80 civarında davanın dosyası Yargıtay'da inceleniyor. Şubat ayının 17'sinde ise 7.5 yıllık zaman aşımı süresi doluyor. Yargıtay'da bile olsa dava dosyaları zaman aşımı nedeniyle düşecek" dedi.
SADECE 12 KİŞİ CEZA ALDI
Marmara depremi davaları sonunda Gölcük'ün İhsaniyle Beldesi Belediye Başkanı Ahmet Levent'in de aralarında olduğu 6 mimar ve müteahhit cezaevine girdi. Yalova Çiftlikköy'de depremde 316 kişinin öldüğü Yüksel Sitesi'ni yapan şirketin yöneticisi Güven Sazak'la firma yetkilileri Niyazi Çavuşoğlu, Ahmet Gönçer ve Mehmet Sert hakkında 1 yıl 8 aylık hapis cezası Yargıtay tarafından onanarak kesinleşti. Yargıtay 9. Ceza Dairesi, Çınarcık'ta yaptığı binalarda 195 kişinin öldüğü müteahhit Veli Göçer'in 18 yıl 9 ay hapse mahkum edilmesini onadı.
