Maliye Bakanlığı Gelir Politikaları Genel Müdürlüğü, kira gelirlerinin de stopaj yoluyla vergilendirilmesini içeren bir çalışma başlattı.
Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ın onaylaması halinde, halen beyana tabi olarak yüzde 25 oranında vergilendirilen kira gelirlerinden yüzde 15 stopaj alınacak. Maliye Bakanlığı, menkul kıymet araçlarında olduğu gibi, kira gelirlerinin de stopaj yoluyla vergilendirilmesi üzerinde duruyor. Gelir Politikaları Genel Müdürlüğü, gayrimenkul sermaye iradı olarak adlandırılan kira gelirlerinin vergilendirilmesinde sistem değişikliği için harekete geçti.
Genel Müdürlükte başlatılan çalışmada, mevcut sistemde, kirada tek evi olanların genellikle kira geliri için beyanname vermediği, ev sayısı arttığında da beyanname düzenlense bile gerçek gelirin buraya yansıtılmadığı saptandı. Kira gelirleri için en düzenli bildirimin, kiranın yanı sıra başka gelirleri bulunanlarca yapıldığı da bu çalışmada ortaya kondu.
SİSTEM DEĞİŞİKLİĞİ
Gelir Politikaları Genel Müdürlüğü, kira gelirlerinin hem daha basit vergilendirilmesi hem de buradaki vergi kayıp ve kaçağının önüne geçilmesi için, sistem değişikliğine gidilmesi görüşünü benimsedi. Bu çerçevede kira gelirleri için her yılın Mart ayında beyanname düzenlenmesi uygulamasından vazgeçilmesi, bunun yerine kira gelirlerinin de menkul kıymet araçlarında olduğu gibi stopaj yoluyla vergilendirilmesi gündeme geldi.
Düşünülen yeni modele göre, ev ya da işyerini kiraya verecekler, önce bankada sözkonusu gayrimenkul için özel hesap açtıracaklar. Kiracılar da, kiraları her ay bu hesaba yatıracaklar. Bankalar ise aylık kira gelirinden yüzde 15 oranında stopaj keserek, bunu Hazine'ye aktaracaklar. Söz konusu işlem için önce Borçlar Kanunu'nda bir değişiklik yapılacak. Bu değişiklikle, banka kanalıyla ödenmeyen kiralara ilişkin belgeler, ispat vesikası sayılmayacak. Böylece kira ödenmediğini belgeleme, kiracıyı tahliye gibi işlemler için kiranın bankaya ödenmesi zorunlu olacak. Aksi halde kiracılara yönelik hukuken hiçbir yaptırımda bulunulamayacak.
İSTİSNA NE OLACAK
Maliye Bakanlığı yetkilileri, kira gelirlerinde kira istisnası bulunduğuna da dikkat çekerek, yeni sistemle ilgili şu değerlendirmeyi yaptılar: "Kira istisnası yine devam edebilir. Bu durumda bankalar, istisna rakamının aşılmasından itibaren, stopaj uygulamasına geçebilir. Ticari işletmelerde yapılan stopaj da, daha sonra yıllık vergiden mahsup edilir. Bizim bütün amacımız, kira gelirlerinin beyanını kolaylaştırmak ve buradaki kayıp, kaçağı önlemek.
Mart ayında sadece kira gelirleri için gidip beyanname verilmesi insanlara zor geliyor. Kira geliri elde edenlerin içinde yaşlılar ile okuma yazması yetersiz olanlar da var. Beyannameyi dolduruyorlar, sonra vergiyi yatırmak için uğraşıyorlar. Kira gelirlerinde de stopaja geçilirse, insanlar bu işle uğraşmaz, otomatik olarak vergilendirme yapılır. Ayrıca ev sahiplerine yıl sonunda toplu şekilde 400-500 YTL vergi vermek zor gelir ama ayda 35-40 YTL stopaj kesintisi kimseyi etkilemez."
SON SÖZ UNAKITAN'IN
Gelir Politikaları Genel Müdürlüğü'nün üzerinde çalıştığı yeni model, daha sonra Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'a sunulacak. Unakıtan'ın onayının ardından yasal değişikliklere yönelik taslak hazırlanacak.
UZMANLARDAN ZAM UYARISI
Ev sahibi kirayı doğrudan artırır
Reha Medin Emlak Gn. Mdr. Nabi Cücük: Uygulamadan elbette en çok kiracılar rahatsız olacak. Çünkü kiralara doğrudan yansıyacak. Bu uygulamanın 2008 yılından önce başlayabileceğini düşünmüyorum. Ama ileriye dönük standartlar açısından olumlu bir gelişme. Çünkü vergi kaçırmanın önüne geçilerek kaynak oluşturacak.
Vergi kaçıran yine kaçırır
Century 21 Genel Müdürü Ahmet Rauf Saatçi: Nakit kontrolü açısından olumlu adım olur diye düşünüyorum. Fakat vergi kaçıran mal sahipleri yine kaçırmaya devam eder. Çünkü kiracıya, "Şu kadarını bankaya yatırıp şu kadarını da elden verirsen kira daha az olur" diyecekler. Türkiye'de gelirleri düzelmedikçe kiracılar da bunu kabul edecek.
