Gölge seven ortanca, bahçelerin kraliçelerinden biridir. Bu muhteşem çiçek, duvar kenarlarında ve ağaç altlarında güzel yetişir.İlk kez 1973 yılında,  gittiğim Termal Otel bahçelerini görünce çarpılmıştım. Ulu ağaçların altındaki gölgeliklerde 1,5-2 metreye kadar boylanmış mavi ve pembe ortancalar beni çok etkilemişti. Birinci sınıf bahçe planlamasını da ilk kez orada gördüm. Sordum soruşturdum. Atatürk gençliğinde, 1. dünya savaşı yıllarında, Avusturya kaplıcalarında tedavi olmuş. Cumhuriyeti kurduktan sonra, " Bizim de bir kaplıca kasabamız olsun" diye, heves ederek Yalova'yı ve Termal'i imar etmiş. Devrin ünlü mimarlarına Termal'de iki otel yaptırmış. İtalyan bahçıvanlara da bahçe düzenletmiş. Atatürk'ün yaz aylarında kaldığı ahşap köşk, bugün müze olarak korunuyor.1950'li yılların başlarında, Termal bahçelerinde 50 bahçıvan çalışırmış.Uzun bir aradan sonra geçen yıl gittiğim Termal bahçelerinde içimi hüzün kapladı. TBMM yönetimine geçen Termal bahçelerine toplu konutlar, dinlenme evleri inşa edilmiş, ortancalar yarı yarıya azalmıştı.
 
Boyu bir metreyi geçer
 
Ortanca, (Hydrangea hortensis) çok yıllık bir süs bitkisidir. 30 kadar türü vardır. Ülkemizde yaygın olan tür büyük yapraklı ortancadır. Bahçede ya da saksıda yetiştirilebilir. 30 santim çapa kadar büyüyebilen ortancanın çiçekleri, okusuzdur. Ortancaların beyaz, pembe, mavi, kırmızı çeşitleri vardır. Beyaz ortancayı mavi yapmak için bulunduğu toprağa demir karıştırılır. Kuvvetli topraklarda boyu 1.5 m kadar büyür. Ortaköy'de, Türk Petrol Genel Müdürlüğü bahçesinde 2 metreye yaklaşmış ortancalar görmüştüm. Bir kısım funda toprağı, bir kısım ince dere kumu, bir kısım çürümüş yapraktan oluşan karışım toprağı Ortanca'lar çok sever.
Bir de serin ve gölgeli bir yer oldu mu? Değmeyin ortancanın keyfine. Kuzeye bakan, çok güneş almayan duvar diplerinde iyi gelişir. Çelikten, köklerindeki fışkınlardan çoğaltılır. Çelikler yeni sürgünlerden ya da bir yaşını doldurmuş dallardan alınır. Haftada bir kez sulanır.
 
Yazlık çiçekleri şimdi dikin
Ortanca ya da başka bir çeşit de olsa yazlık çiçeklerinizi Nisan-Mayıs aylarında dikmelisiniz. Nisan ve Mayıs aylarında bahçelerde yapılacak işler, tüm yaz boyunca çiçekli ve renkli bir bahçeye kavuşmamızı sağlar. Bahar aylarında yazlık fideleri ekebiliriz. Yazlık fideler, tek yıllık çiçeklerdir. Bunlar marketlerde, fidanlıklarda, hatta pazar yerlerinde bile satılır. 50 kuruşa, bir liraya bahçenizi, balkonunuzu renklendirecek, gönlünüzü şenlendirecek çok çeşitli  çiçek fidesi bulabilirsiniz. Bunlar Nisan ayından Ekim ayının sonlarına kadar çiçek açarlar. Bol çiçek açmaları ve ekonomik fiyatları ile tercih edilirler. Ancak havaların soğuması ile birlikte bu çiçekler kurur ve yerlerini kışlık çiçeklere bırakırlar.
Yazlık çiçeklerin ülkemizde yaygın olarak kullanılanları, cam güzeli, begonya, petunya, ateş çiçeği, aslanağzı, ipek gazanya, kadife çiçeği ve rozettir.
Cam güzeli, sabah güneşi gören bir noktaya ekilmelidir. Kırdığınız cam güzeli dalını, bir bardak suda bekleterek köklendirdikten sonra dikerek çoğaltma işini kendiniz yapabilirsiniz. Cam güzeli kızgın güneş istemez. Diğerleri ise bol güneş alan yerlerde yetiştirilmelidir, sonra güneş alan yerlere de ekilebilirler.
Bahar ve yaz aylarının bir diğer güzel çiçeği de tabii ki sardunyadır. Sardunya, ülkemizde çok sevilen ve sıkça yetiştirilen bir çiçektir. Dayanıklı ve kolay büyüyen bir Dalını kırıp toprağa daldırarak Ayrıca çok senelik bir bitki olması da olumlu bir özelliğidir, böylelikle her sene tekrar ekme sorunu olmaz. Mayıs ayından itibaren yağmurlar azalır, havalar ısınır. Bu nedenle, bahçenizi sulamayı ihmal etmeyin.