Geleceğe dönük 'fütüristik' tasarımlar yapan T - Design aynı zamanda elektronik son kullanıcı ürünlerden ambalaj sektörüne kadar çeşitli alanlarda tasarımlara imza atıyor. Firma, İstanbul'da yaşayan insanların hayatlarını tamamen değiştirecek 'deniz taksi' projesini pek yakında hayata geçirmeye hazırlanıyor.
Endüstriyel tasarım alanında pekçok projeye imza atan T - Design, aynı zamanda teknolojinin sınırlarını zorlayan 'fütüristik' tasarım projeleriyle de dikkat çekiyor. Çok kısa bir süre sonra hayal gibi görünen bu 'geleceğin projelerinden' biri olan deniz taksi projesini hayata geçirmeye hazırlanan T - Design, geleceğe dönük tasarımlarının yanı sıra pekçok firma için tasarım hizmeti de veriyor. Elektronik cihazlardan ambalaja kadar pekçok ürün tasarladıklarını anlatan T - Design Genel Müdürü Murat Armağan, "Türkiye artık rekabet edebilmek ve dünyaya yetişebilmek için yeni ürün geliştirmesi gerektiğinin farkına vardı. O yüzden de endüstriel tasarım sektörü ciddi bir patlama yaşıyor" diyor. Murat Armağan'la T - Design'ın geleceği okuyan tasarımları, teknolojinin tasarımdaki yeri, endüstriel tasarımın tüm sektörler için önemi ve yeni projeleri hakkında konuştuk...
Biraz kendinizden ve firmanın kuruluşundan bahsedebilir misiniz?
Ben 13 yıldır endüstriyel tasarım ve endüstriyel tasarımın ticaretiyle uğraşıyorum. 2003 yılında Teknoloji Holding'le ortaklık kurup bunu kurumsal hale getirmek istedik. O tarihten bu yana da endüstriyel tasarım konusunda hem proje üretmeye hem de müşterilerin ürün geliştirme ihtiyaçlarını bu bakış açısıyla vermeye çalıştık. Hem de T Design'ın kendi içinde geliştirdiği, kendi yaratıcı ekibi tarafından ortaya çıkan projeleri hayata geçirmeye çalıştık. Bunlardan biri de Deniz Taksi.
Nasıl projelere imza atıyordunuz?
Fütüristler Derneği Türkiye Başkanı Alphan Bey'in fütüristik fikirleri, bizim geçmişe dönük proje geliştirme deneyimimizi birleştirerek bazı sistem projeleri yaratmayı hedefledik. O zamanlar birazcık tasarladığımız ürünler çok fütüristik, çok ileriye dönük bulunuyordu. Bizler kendi iş kollarımızda ürün geliştirme kollarında faaliyet gösterirken Alphan Bey'le birlikte hobi amaçlı teknolojik tasarımlar yapmaya başladık. Geleceğe dönük tasarımlar, sistem tasarımları, teknolojik tasarımlar gibi bazı başlıklar atıp beyin fırtınaları ortamında bunları projeye dönüştürmeye çalıştık. Zaman içinde işler büyüdü bazı ürünler patent özellikleri taşımaya başladı. Yaklaşık 19 tane patentimiz var şu ana kadar.
Peki bu fikirler hayata geçti mi?
Böyle bir sürecin sonunda bazı ürünler ticari değer taşımaya başladı. Ve konuları ikiye ayırmaya başladık. Bir beyin fırtınası yapıp fikir eskizlerini yaptığımız proje grupları, bir de bugün üretilebilecek, teknolojileri mevcut olan, son kullanıcı ihtiyaçlarını karşılayabilecek, hayatı kolaylaştıran ve zaman zaman da müşterilerin talepleriyle tanımlanmış ihtiyaçların karşılanması oldu. Bir yandan firmalar için çalışmalar devam ediyordu, bir yandan bizim kendi tasarlayıp firmalara sunduğumuz projeler devam ediyordu.
Deniz taksi nasıl doğdu?
Bizim kendi geliştirdiğimiz ve iş geliştirme projeleri dediğimiz projeler bir süre sonra gerçekten iş halini almaya başladı. En önemlisi bunlardan biri Deniz Taksi. Şu anda bir üretim şirketi var. Bir tane filo işleten işletme firması var. Yani bizim kurduğumuz iki tane firma var. Deniz taksi projesi öyle bir noktaya ulaştı ki ürün ve sistem dünyada örneği olmayan bir ulaşım modeli haline geldi.
Proje nasıl işliyor anlatır mısınız?
Deniz Taksi hat ve saat sınırlaması olmadan, cep telefonuyla veya iletişim araçlarıyla sipariş edip bir yerden bir yere yolculuk etmenizi sağlayan bir sistem. Tabi bu İstanbul merkezli bir sistem. İstanbul'daki ulaşım sorunlarını ele alarak geliştirdiğimiz alternatif bir sistem. Dünyada birçok kıyı kenti var ve bunların deniz ulaşımları hatlı ve saatli sistemlerle yapılıyor. Ve daha çok toplu ulaşım şeklinde belli arterlerden yapılıyor, İstanbul'da da böyle. Biz bu karşıdan karşıya geçme trafiğini Boğaz içinde homojenize eden ve insanların zaman özgürlüğünü de kısıtlamayan bir model oluşturmaya çalıştık. Hem yakıt ekonomisi hem de performansını gözönüne alarak küçük deniz araçları tasarladık. Hem çok kıyı noktalara yanaşabilecek nitelikteki formu açısından.
Dünyada bir örneği var mı?
Dünyada bir örneği yok. Böyle bir ürünün böyle bir coğrafyada çalışabilmesi için belli bir miktarda olması ve filo şeklinde yönetiliyor olması gerekirdi. Aynı zamanda normal taksiyi yoldan çevirebilirsiniz ama deniz taksisini uzaktan çağırma ihtimaliniz yok gibi birşey. İletişim araçları kesinlikle şart. O yüzden de tam zamanında gerçekleşmiş bir proje. Bunun üzerine çağrı sistemi, çağrı ve yönlendirme sistemi ve filo yönetimin içeren bir işletme modeli tanımladık ve bunu da bir şirket üzerine pozisyonladık. Bu gerçekten kendi başına bir iş. Bunun için danışmalardan destek aldık. Daha sonra Deniz Taksi'nin üretim firması kuruldu ve sonra bu modellediğimiz işletme firması kuruldu.
Kaç yılık bir çalışmanın ürünü?
Projenin başlangıcından itibaren yaklaşık 3 buçuk yıl geçti. Üç yılı ürün geliştirme ve testlerle sürdü. 2005 yılı sonunda biz ürünün prototipini ortaya çıkardık ve denizde Boğaz'da bir yıl kadar kullandık, şu anda Dubai'de test ediliyor. Dünyada birkaç yerde bu projeyle ilgili test çalışmaları yapılıyor. Dünyada birkaç şehirde bu projeyle ilgili test çalışmaları yapılıyor şu anda, iki test çalışması daha yapılacak İstanbul'da.
Kaç tane durak var?
İstanbul'da 60 tane durak tanımlandı, bu noktalara deniz taksiye özel duraklar kuruluyor. Bu noktalar arasında ulaşım sağlanıyor.
Proje ne aşamada?
Şu anda projenin hayata geçmesi için hiçbir eksik kalmadı, bütün altyapı çalışmaları tamam, onay süreçleri devam ediyor. İstanbul sözkonusu olduğunda belediyenin de üzerine çıkan bir izin süreci var. Bu tür radikal projelerin hayata geçmesi kolay değil, riskleri ve bunların çözüm önerilerini çok net bir şekilde test etmek gerekir. Ve bunu iyice incelemek araştırmak gerekir.
Peki İDO'ya rakip misiniz?
Biz İDO'ya rakip değil, onunla içiçe tamamlayıcı bir proje olarak bakmak lazım. İstanbul'un her iki tarafına raylı sistemler kurulacak. Birçok noktada kıyı şeridinde duraklar olacak. İki tarafın homojen bir şekilde birbirine akması gerekiyor. O açıdan çok tamamlayıcı bir proje.
T - Design'ın diğer projeleri neler?
Özellikle son dönemde T - Design ağırlıklı müşteri ilişkilerine ve sanayicinin yeni ürün geliştirme ihtiyaçlarını karşılamaya yöneldi çünkü bu konuda ciddi talep var. Türkiye artık rekabet edebilmek ve dünyaya yetişebilmek için yani ürün geliştirmesi gerektiğinin farkına vardı. O yüzden de endüstriyel tasarım sektörü ciddi bir patlama yaşıyor son dönemde. Bütün firmalar içlerinde tasarımcı çalıştırarak ya da dışarıdan tasarım firmalarıyla çalışarak bu ihtiyaçlarını gideriyorlar.
En çok hangi sektörlerde faaliyet gösteriyorsunuz?
Elektronik son kullanıcı ürünlerden ambalj sektörüne kadar çeşitli alanlarda tasarım yapabiliyoruz. Hem içimizdeki yaratım grubu çok değişik sektörlerden gelmiş ve değişik donanımlara sahip, hem de birlikte çalıştığımız konusunda uzman tasarımcılar ve danışmanlar var. Şu anda T -Design'da 6 kişilik bir tasarım kadrosu var. Onun dışında projeye göre değişen bir danışman kadrosu sözkonusu.