Emre Arolat'ın yapıların 'kendini gizlemesine' karşı çıkan mimari tarzını yansıtan Dalaman Havaalanı Dış Hatlar Terminali, binanın dışına giydirilen çelik güneş kırıcılarla da klima kullanımını en aza indirip çevreye verdiği zararı da azaltıyor. Haziran ayında ilk konuklarını ağırlamaya başlayacak Dalaman Havaalanı Türkiye'nin pekçok alanda değişen yüzünün ve turizme bakış açısının en önemli göstergelerinden biri olmaya aday. Çünkü yılda 10 milyon yolcu kapasitesine sahip havalimanı aydınlık yüzü, modern ve teknolojik yapısı ve en önemlisi çevreye duyarlı mimari anlayışıyla bırakın Türkiye'yi, dünyadaki örneklerine bile pekçok konuda fark atıyor. Havaalanına ilk girdiğiniz anda dünyanın pekçok gelişmiş şehrinde rastlayabileceğiniz 'modern' havaalanlarından çok başka bir görüntüyle karşılaşıyorsunuz. İlk hissettiğiniz ise 'aydınlık ve ferahlık.' Havaalanı mimarı Emre Arolat'ın mimari felsefesinin çok net bir izdüşümü gibi.
Peyzaj içerde devam ediyor
Arolat'ın tasarımını yaptığı pekçok yapıda olduğu gibi burada da yapının kendini gizlemesi değil, 'her türlü detayıyla' kendini sergilemesi sağlanmış. Arolat kendi cümleleriyle projesini şöyle anlatıyor: "Burası alışıldık, çok pırıltılı, her tarafı kaplanmış ve biraz kendini göstermekten çekinen yapıların dışında hatta tam tersi. Kendini her şeyiyle sergileyen, bütün teknolojik donanımıyla, yapısıyla, strüktürüyle kendini sergileyen ve hiçbir şeyi gizlemeyen bir havalanı. Bunun dışında olabildiğince bu yörenin çok önemli bir özelliği olan peyzajın yapının içinde de devam etmesini sağlamaya çalıştık. Dalaman peyzaj yönünden çok ilginç bir yer. Dünyadaki bitki çeşidinin çok büyük bir bölümü sadece bu bölgede yetişiyor. Biz de bunu doğal malzemeler kullanarak devam ettirdik."
Gizleyecek birşeyi yok!
Havaalanı içinde bütün elektrik sistemleri ve makine sistemleri kendisini gösteriyor. Bununla mekanların olabildiği kadar akışkan olması hedeflenmiş. Yani bir yerden bakınca bütün alanın hissedilebildiği, gelen yolcu ile giden yolcunun göz temasının olabildiği bir konsept hayal edilmiş.
Kullanılan malzelemeler ise tüm yapının 'doğal ve kendine güvenen' yapısına uygun olarak doğal melzemelerden seçilmiş. Doğal ahşap, brüt beton gibi kendisini sergileyen malzemeler var, arada metal ve cam bölümler var, onlar da havalanının rengini temsil ediyor. Duvarların ve sütunların betonları ise bu doğallığı desteklemek için 'çıplak' bırakılmış. Arolat havalaanının mimari duruşunu şu sözlerle tamamlıyor: "Bu biraz hakiki olma durumu. Havalimanları hep strüktürün örtüldüğü yerler, bunlar bizim mimari anlayışımızın dışında. Bir yapıyı strüktür olarak yapıp ondan sonra da örtmeye çalışmak yerine strüktürü düzgün yapıp örtülmesine gerek olmadığını göstermeye çalışıyoruz. Kendisine güvenen bir sistem aslında, gizleyeyecek hiçbirşeyi yok."
Tüm binaya 'güneş kırıcı'
DHMİ'nin 99 yılında açtığı yarışmada 96 proje içinden seçilen projenin belki de en 'vurucu' noktalarından biri ise çevreye karşı sözde değil gerçek anlamda, somut katkısı. Arolat, sıcak iklimi nedeniyle klima kullanımını zorunlu kılan 157 bin metrekare alanın tüm cephesine çelik bir 'güneş kırıcı sistem' yerleştirerek klima kullanımını en aza indirmiş. Arolat uygulayamayı anlatıyor : "Burası çok sıcak olduğu için klima zorunlu olan ama dünyayı kirletmek adına istemediğimiz birşey. Betonun dışında bütün yapıyı örten çelik bir güneş kırıcı sistem var, bazı noktalarda hareketli. Direkt güneş ışığının yapıya etkilerini en aza indirgemek için tasarlanmış bir sistem. Bu da yüzde 40'a yakın klima kullanımını azaltarak aynı ısı seviyesini yakalamayı sağlıyor. Bu proje, mimari bir kararın yapıya ve çevreye neler katabileceğini gösteriyor."
157 bin metrekare
*Yeni terminal, Ankara merkezli YDO Grup'a bağlı ATM Havaalanı İşletme AŞ tarafından yapıldı ve 150 milyon dolara maloldu.
*157 bin metrekare büyüklüğü ile eski terminalin yaklaşık 5 katı büyüklükte ve yılda 10 milyon yolcuya hizmet verebilecek kapasitede tasarlandı
*Terminal binasının yanı sıra, 14 yeni uçak park pozisyonuna imkan sağlayan 210 bin metrekare büyüklüğünde ilave apron, 600 araçlık otopark ve CIP salonu inşa edildi
*Eski terminalde 24 olan check - in kontuar sayısı yeni terminalde 60'a, 3 noktadan yapılan giriş sayısı 8'e, 22 olan pasaport kontrol noktası sayısı 44'e, 4 olan körük sayısı 8'e yükseltildi
*Kullanılan güvenlik teknolojisi, Avrupa'daki benzer pek çok havaalanından daha ileri düzeyde. Kurulan In - Line güvenlik sistemleri ile yolcu bagajları, terminal girişindeki X - Ray kontrolüne ilave olarak, check - in'den sonra da uçağa gidinceye kadar 5 ayrı seviyede elektronik güvenlik sistemleri tarafından taranıyor.
*3 bin metrekare büyüklüğünde duty - free mağazalar ve başka alışveriş alanları da bulunuyor.
*Terminalde ayrıca, medeniyetler buluşmasını sembolize edecek şekilde üç semavi dinin ibadethanelerine yer verildi.